Als ondernemer heb je waarschijnlijk een ijzersterke visie en de drive om die te realiseren. Toch ken je het vast: dat ene project dat maar niet afkomt, die taak die je telkens doorschuift of de beslissing die je maar blijft uitstellen. Hallo uitstelgedrag, de sluwe saboteur van je productiviteit en succes. Hoewel uitstelgedrag vaak wordt gezien als een teken van luiheid, ligt de oorzaak meestal dieper. In dit artikel duiken we in de psychologie achter uitstelgedrag en delen we praktische strategieën om dit te doorbreken.
De psychologie achter uitstelgedrag
Voordat je je uitstelgedrag gaat proberen aan te pakken, is het belangrijk om te begrijpen waarom je het doet. Uitstelgedrag is bijna nooit een gebrek aan wilskracht. Het is vaak een emotioneel reguleringsprobleem. Het gaat niet om het vermijden van de taak zelf, maar om het vermijden van de negatieve gevoelens die de taak oproept. Denk aan angst voor falen, perfectionisme, de angst voor succes of overweldiging door de omvang van een project.
Perfectionisme
Veel vrouwelijke ondernemers streven naar perfectie. Je wilt dat alles wat je levert van topkwaliteit is. Het gevaar hiervan is dat de lat zo hoog ligt dat je bang bent om überhaupt te beginnen. Het idee dat je de taak niet perfect kunt uitvoeren, kan leiden tot complete verlamming.
Angst voor falen (en succes)
Vrouwen ervaren vaker de angst dat ze niet goed genoeg zijn. Die onzekerheid kan ervoor zorgen dat je taken uitstelt, want als je niet begint, kun je ook niet falen. Gek genoeg kan ook angst voor succes een rol spelen. Succes brengt immers nieuwe verwachtingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Onbewust kan je hierdoor taken vermijden die je dichter bij succes brengen.
Overweldiging
Als ondernemer ben je vaak verantwoordelijk voor alles. Van marketing en verkoop tot financiën en klantenservice. Het kan voelen alsof je verdrinkt in een eindeloze ’to-do’-lijst. Grote, vage projecten kunnen zo overweldigend zijn dat je de neiging hebt om ze helemaal te vermijden.
‘Imposter syndrome’
Het gevoel dat je niet thuishoort op de positie waar je zit, of dat je niet goed genoeg bent voor de taken die op je afkomen, is een veelvoorkomend probleem onder ondernemers. Dit kan leiden tot uitstelgedrag, omdat je jezelf onbewust saboteert en ongeschikt voelt voor de taak.
Zo doorbreek je de cirkel van uitstel
De sleutel tot het doorbreken van uitstelgedrag ligt in het verschuiven van je mindset: van een focus op gevoelens naar een focus op actie. Hier zijn concrete strategieën die je meteen kunt toepassen.
1. Hak grote projecten in kleine stukjes
Grote, overweldigende taken zijn intimiderend. Verdeel ze in kleine, behapbare stappen. In plaats van ‘website opnieuw ontwerpen’ schrijf je ’tekst van homepagina herschrijven’, ‘nieuwe foto’s uitzoeken’ en ‘webdesigner briefen’. Focus op één stap tegelijk en vier elke kleine overwinning.
2. Gebruik de ‘vijf-minuten-regel’
Ben je een taak aan het uitstellen? Spreek met jezelf af dat je er maar vijf minuten aan werkt. Vaak is de drempel om te beginnen het hoogst. Door jezelf te dwingen te starten, zul je merken dat je de neiging hebt om langer door te gaan dan die vijf minuten. De actie creëert de motivatie, niet andersom.
3. Stel deadlines en houd jezelf verantwoordelijk
Als ondernemer ben je je eigen baas en dat is zowel een zegen als een vloek. Stel specifieke, realistische deadlines voor jezelf. Deel je doelen met een collega-ondernemer of vriendin. Deel het publiekelijk op sociale media. De druk van sociale verantwoording kan een krachtige motivator zijn.
4. Plan je week vooruit en wees realistisch
Aan het begin van je week plan je in welke taken je gaat uitvoeren en op welke momenten. Wees realistisch. Plan niet te veel, zodat je de ruimte hebt voor onverwachte dingen en je je niet schuldig voelt als je iets niet afkrijgt. Blokkeer tijd in je agenda voor taken waar je tegenop ziet. Zo heeft de taak al een plek en is de drempel lager om te beginnen.
5. Ga de strijd aan met perfectionisme
Onthoud dat ‘perfect’ de vijand is van ‘goed’. Zorg ervoor dat de taak goed genoeg is en ga door. Vraag jezelf af: “Moet dit echt perfect zijn, of is het belangrijker dat het afkomt?” De meeste mensen zullen een taak die ‘goed’ is, veel meer waarderen dan een taak die nooit afkomt omdat je wachtte op perfectie.
6. Herken je ‘waarom’ en kom in actie
Wat is de reden dat je deze taak moet doen? Wat is het grotere doel? Verbind de taak met je droom en de reden dat je ooit met je bedrijf bent begonnen. Wanneer de taak onderdeel is van je grotere visie, wordt deze minder zwaar. Het is niet zomaar een taak, het is een stap in de richting van je droom.
7. Zoek professionele ondersteuning
Soms ligt de oorzaak van uitstelgedrag zo diep dat je er zelf niet uitkomt. Patronen die je al jaren hebt, zijn lastig te doorbreken. Een personal coach kan je hierbij helpen. Een coach helpt je om de onderliggende oorzaken van je uitstelgedrag te ontdekken en daadwerkelijk te veranderen. Ze bieden de accountability en de concrete handvatten die je nodig hebt om blijvende verandering te realiseren.
Tijd voor actie
Uitstelgedrag is geen falen, maar een signaal dat er iets is wat je moet aanpakken. Door de psychologie van je gedrag te begrijpen en concrete stappen te zetten om dit te doorbreken, kom je weer vooruit. Of je nu kiest voor de ‘vijf-minuten-regel’, je taaklijsten opsplitst of een coach zoekt, het belangrijkste is dat je de eerste stap zet. Welke kleine stap zet jij vandaag om uitstelgedrag de baas te worden?

