Stel je voor dat één op de vijf mannen iedere dag met pijn zou opstaan. Dat zij hun werk, gezin, sociale leven en sport zouden moeten aanpassen aan klachten die maar niet verdwijnen. Dat zij van specialist naar specialist zouden gaan, behandeling na behandeling zouden proberen en vervolgens te horen zouden krijgen dat ze ermee moeten leren leven.
Zouden we dat accepteren? Ik denk het niet. Toch gebeurt dit iedere dag bij vrouwen. En misschien nog zorgelijker: we zijn het normaal gaan vinden.
De verborgen gezondheidscrisis van vrouwen
De meeste vrouwen met chronische pijn zie je niet. Ze lopen niet rond met een bordje waarop staat dat ze pijn hebben. Ze brengen hun kinderen naar school, gaan naar hun werk, zitten op verjaardagen en lachen op foto’s. Van buiten lijkt alles prima. Maar achter die glimlach schuilt vaak een andere werkelijkheid.
Een moeder die eerst nadenkt of ze wel mee kan naar de speeltuin. Een vrouw die haar kleding aanpast omdat bepaalde broeken te veel pijn doen. Een professional die iedere dag functioneert op wilskracht. Een partner die graag spontaan een weekend weg zou willen, maar eerst berekent wat haar lichaam daarna gaat kosten.
Veel vrouwen leven niet meer vanuit verlangen, maar vanuit beperking en dat gebeurt vaak zo geleidelijk dat ze het zelf niet eens meer doorhebben.
Wanneer zijn we dit normaal gaan vinden?
Wat mij steeds weer raakt, is hoe snel vrouwen hun klachten gaan bagatelliseren.
- “Dat hoort erbij.”
- “Ik ben ook niet meer de jongste.”
- “Ik heb nu eenmaal kinderen gekregen.”
- “Het zal wel tussen mijn oren zitten.”
- “Ik moet er waarschijnlijk gewoon mee leren leven.”
Die zinnen hoor ik dagelijks. Niet omdat vrouwen zwak zijn. Juist omdat ze sterk zijn. Omdat ze gewend zijn door te gaan. Omdat ze geleerd hebben eerst voor anderen te zorgen. Omdat stoppen voor hen vaak moeilijker voelt dan doorgaan.
Het gevolg is dat veel vrouwen jarenlang signalen van hun lichaam negeren, totdat hun wereld steeds kleiner wordt.
Het probleem zit niet alleen in de pijn
Natuurlijk bestaan er medische aandoeningen die klachten veroorzaken. Natuurlijk zijn er situaties waarin pijn niet volledig verdwijnt. Dat is een belangrijke nuance, maar dat verklaart niet waarom zoveel vrouwen jarenlang vastlopen zonder dat er naar het complete plaatje wordt gekeken. Veel behandelingen richten zich op een specifiek lichaamsdeel of symptoom, terwijl het lichaam geen verzameling losse onderdelen is. Slaap beïnvloedt herstel. Stress beïnvloedt pijn. Voeding beïnvloedt energie. Beweging beïnvloedt belastbaarheid. Het zenuwstelsel beïnvloedt hoe veilig of onveilig het lichaam zich voelt.
Alles hangt met elkaar samen. Toch worden vrouwen nog vaak van het kastje naar de muur gestuurd, zonder dat iemand het volledige verhaal bekijkt. En ondertussen blijven zij zich afvragen wat er mis is met henzelf.
Het gevaarlijkste is niet de pijn
Het gevaarlijkste is dat vrouwen hun leven gaan aanpassen. Ze stoppen met sporten. Ze zeggen uitstapjes af. Ze vermijden activiteiten die ze vroeger leuk vonden. Ze durven niet meer spontaan te zijn. Ze gaan minder dromen, minder plannen en minder leven. Langzaam maar zeker wordt de pijn de regisseur van hun agenda. Niet omdat ze dat willen, maar omdat ze niet meer weten dat er ook een andere manier bestaat.
Ik heb vrouwen gesproken die boodschappen deden leunend op een winkelwagentje. Vrouwen die alleen nog maar routes kenden waar voldoende bankjes stonden. Vrouwen die niet meer geloofden dat hun leven ooit anders zou kunnen zijn.
Het verdriet zit vaak niet in de pijn zelf. Het verdriet zit in alles wat ze onderweg zijn kwijtgeraakt.
Wat we onze dochters leren
Misschien is dat wel de reden waarom dit onderwerp mij zo raakt. Want chronische pijn raakt niet alleen de vrouw zelf. Het raakt ook haar kinderen. Kinderen kijken niet naar wat wij zeggen. Ze kijken naar wat wij doen.
Ze zien een moeder die altijd doorgaat. Ze zien een moeder die zichzelf als laatste zet. Ze zien een moeder die leert leven met klachten in plaats van onderzoekt wat er mogelijk is en zo geven we patronen onbewust door. Niet uit onwil, maar omdat we niet beter weten.
Daarom gaat herstel over veel meer dan een lichaam. Het gaat over het voorbeeld dat we geven. Over de normen die we doorgeven. Over de generatie die na ons komt.
Tijd voor een ander gesprek
- Wat als we stoppen met zeggen dat het erbij hoort?
- Wat als we stoppen met vrouwen te leren leven met pijn als eerste antwoord?
- Wat als we nieuwsgieriger worden naar wat er werkelijk speelt?
Niet iedere klacht is volledig oplosbaar. Niet ieder verhaal eindigt hetzelfde. Maar veel meer vrouwen kunnen stappen zetten dan ze nu geloven. Veel meer vrouwen verdienen het om te weten dat er mogelijkheden zijn. Veel meer vrouwen verdienen het om gehoord te worden en veel meer vrouwen verdienen het om zichzelf weer serieus te nemen.
Chronische pijn is niet normaal
Niet omdat klachten niet bestaan. Niet omdat herstel altijd eenvoudig is. Maar omdat we als samenleving zijn gaan accepteren dat miljoenen vrouwen hun leven eraan aanpassen. Misschien wordt het tijd dat we stoppen met vragen hoe vrouwen kunnen leren leven met pijn. En beginnen met vragen hoe we vrouwen kunnen helpen hun leven terug te krijgen.
Want één op de vijf vrouwen heeft chronische pijn. De echte vraag is: waarom vinden we dat eigenlijk normaal?
Over Chantal Theunissen
Chantal Theunissen is ondernemer, MasterCoach Leefstijl en heeft een achtergrond in de psychologie en GGZ. Samen met haar partner Paul begeleidde zij de afgelopen jaren meer dan 1.250 vrouwen met chronische klachten zoals bekkenpijn, rugpijn, vermoeidheid, fibromyalgie en andere langdurige pijnklachten. Vanuit haar eigen ervaring met ernstige bekkeninstabiliteit én haar werk met honderden vrouwen zag zij steeds hetzelfde patroon terug: sterke vrouwen die jarenlang doorgaan, zichzelf wegcijferen en uiteindelijk vastlopen.
Over het boek
In haar nieuwe boek Chronische pijn is niet normaal laat Chantal zien waarom zoveel vrouwen blijven vastlopen, ondanks behandelingen, therapieën en goedbedoelde adviezen. Aan de hand van persoonlijke verhalen, inzichten en de Bewezen Beter Kantel Methode laat zij zien dat klachten niet het einde van het verhaal hoeven te zijn.
Het boek is geschreven voor vrouwen die voelen dat er meer mogelijk moet zijn dan overleven, aanpassen en leren leven met pijn.
