Als een ambitieuze vrouw ben ik lang gewend geweest om door te gaan. Er was altijd wel een reden waarom het “nu even niet uitkwam” om te luisteren naar mijn lichaam. Een deadline, een klant, een kans die ik niet wilde laten liggen, een uit hand gelopen to do list, “nog even deze fase doorkomen en dan kan ik uitrusten”. En ik vond vooral dat ik nog prima functioneerde. Dus wat was het probleem?
Tot ik me begon te realiseren hoeveel vrouwen, inclusief ikzelf, pas serieus naar hun gezondheid kijken als het eigenlijk al te laat is. Als het lijf niet meer fluistert, maar begint te schreeuwen. En dat zette me aan het denken: waarom wachten we zo vaak tot stoppen geen keuze meer is?
Wat ik zie bij veel vrouwelijke ondernemers, is een enorme loyaliteit. Naar hun bedrijf, hun gezin, hun klanten, hun omgeving. Maar diezelfde loyaliteit tonen we zelden aan onszelf. Vermoeidheid wordt genormaliseerd, stress wordt gezien als onderdeel van ambitie, en hormonale of vage klachten schuiven we onder het kopje “hoort erbij”.
Mijn visie op gezondheid is door de jaren heen sterk veranderd. Waar ik vroeger ook geneigd was om klachten te zien als iets wat opgelost moest worden zodat ik weer verder kon, zie ik ze nu steeds meer als signalen die ergens op wijzen. Niet als falen, maar als informatie.
Bijna niemand wordt van de ene op de andere dag uitgeput of opgebrand. Het begint vaak subtiel. Slechter slapen. Minder scherp zijn. Sneller geïrriteerd. Geen echte rust meer ervaren, zelfs niet in het weekend. Het lichaam geeft al lang aan dat de balans zoek is, maar zolang we nog “meedraaien”, negeren we die signalen liever.
Wat mij hierin enorm heeft geholpen, is het besef dat mijn lichaam niet tegen mij werkt, maar voor mij. Dat klachten geen persoonlijke zwakte zijn, maar een poging van mijn systeem om mij te beschermen. Vermoeidheid vertelt me niet dat ik faal, maar dat ik structureel te veel draag. Stress vertelt me niet dat ik me aanstel, maar dat er iets in mijn leven of werk niet meer klopt met wie ik ben of waar ik sta.
Voor vrouwelijke ondernemers is dit extra relevant. We zijn vaak gewend om verantwoordelijkheid te nemen, vooruit te kijken en oplossingen te vinden. Maar gezondheid laat zich niet dwingen of optimaliseren zoals een businessstrategie. Het vraagt om eerlijkheid, vertraging en soms ook het ongemakkelijke gesprek met jezelf: wat kost mij eigenlijk structureel energie, en waarom blijf ik dat toch doen?
Goede zelfzorg betekent wat mij betreft niet nog een to-do op je lijst zetten. Het gaat niet om perfect eten, perfect bewegen of perfect ontspannen. Het gaat om leren luisteren. Eerder pauzeren. Keuzes maken die misschien niet direct efficiënt voelen, maar op de lange termijn wel duurzaam zijn.
Wat daarbij helpt, is breder kijken dan alleen de klacht. Niet alleen focussen op “ik slaap slecht” of “ik ben moe”, maar ook onderzoeken wat er speelt rondom stress, werkdruk, levensfase, hormonale veranderingen en herstelmomenten. Gezondheid is geen losstaand onderdeel van je leven; het is de basis waarop alles rust.
Als ik één ding hoop dat andere vrouwelijke ondernemers meenemen uit mijn ervaring, dan is het dit: je hoeft niet eerst vast te lopen om jezelf serieus te mogen nemen. Je hoeft niet ziek te zijn om beter voor jezelf te zorgen. En je hoeft al helemaal niet te wachten tot je lichaam de rem er hard op zet.
Juist door eerder te luisteren, creëer je ruimte. Ruimte om met energie te ondernemen, om keuzes te maken die echt bij je passen en om je bedrijf te dragen zonder jezelf langzaam uit te putten. Dat is geen luxe. Dat is leiderschap.
Over de auteur
Sharon Kobayashi-Veerbeek is ondernemer en oprichter van AyaZiva, een platform dat zich richt op mensgerichte en holistische gezondheidszorg. Ze gelooft dat echte gezondheid begint bij luisteren, niet bij forceren.

